Makale ve Tezler

“Yalnızca bir okul ve yetişkinlerin yaşadığı bir ev değildir, çocuğun gereksinimi: Yeteneklerine ve yetersizliklerine uygun yasalarla, haklarla, görevlerle ve eğlencelerle küçük bir yurttaş gibi yaşayabilecekleri bir dünyadır, çocuklara gerekli olan…”

Bernard Shaw

Çocuk Odaklı Habercilik Üzerine Yeni Medyada Şiddet, Taciz, Tecavüz, Cinayet Haberleri Üzerinden Eleştirel Bakış: Leyla Aydemir Örneği

Hicabi Arslan & Aslıhan Topal

Mayıs 2021, Türkçe

Mayıs 2021

Türkçe

Toplumların yarınını oluşturan bugünün çocuklarının her açıdan sağlıklı yetişmeleri, varlıklarının her türlü suistimal ve istismardan korunması noktasında toplumun her kesimi gibi medyaya da önemli görevler düşmektedir. Çocukların hak ihlallerinin önüne geçilmesi, seslerinin duyurulması, haber dilinde temsillerinin sorunsuz yansıtılması gibi pek çok noktada medya, çocukların temsilinde çocuk odaklı habercilik anlayışı çerçevesinde bir anlayışı sürdürmelidir. Çocuk bireylerin […]

Çocuk Fotoğraflarının Medyada Kullanımı

Dr. Esra Ercan Bilgiç

2020, Türkçe

2020

Türkçe

30 Ekim 2020’de yaşanan İzmir depreminin ardından, çocuk fotoğraflarının geleneksel ve sosyal medyada kullanımı, paylaşımı ve yaygınlaştırılması tartışma konusu oldu. İstanbul Bilgi Üniversitesi Medya Bölümü öğretim üyesi Dr. Esra Ercan Bilgiç, 5 soru etrafında bu tartışmaya hak temelli perspektiften katkıda bulunan yazısını Dijital Medya ve Çocuk için kaleme aldı.   Çocuk fotoğraflarının haberciler, gazeteciler, editörler […]

Sosyal Medyada Çocuk Mahremiyeti

Psikolog Gülşah Aksakallı

2020, Türkçe

2020

Türkçe

Sosyal medya araçlarının ortaya çıkmasıyla birlikte kişiler uzun zamandır görmedikleri arkadaşlarını bulma imkânına, onlardan birçok kanal aracılığıyla haber alma, takip etme, kendileri hakkında paylaşım yapma imkânı bulmuşlardır. Özellikle fotoğraf paylaşımının arttığı da açıkça görülebilmektedir. Sosyal medyada fotoğraf paylaşmak sadece yetişkinlerin kendilerine ait fotoğrafları paylaşması ile kalmamış son yıllarda ebeveynlerin çocuklarının fotoğraflarını da yoğunlukla paylaşması ile […]

Çocuk ve Medya: Eşitsizlikler Dünyası

Mustafa Ruhi Şirin

2014, Türkçe

2014

Türkçe

İletişim pedagoglarının ilgilendiği üç önemli soru çocuk medyası sarmalını anlamaya yönelmek için işimizi kolaylaştırabilir: İletişim araçlarına bu derece güven duymak doğru mudur? Bu araçları kullanırken çocukların yeterli bilgileri var mıdır? İletişim araçları çocuğun sosyalleşmesi ve entelektüel gelişimine katkıda bulunacak kadar ehil ve olgunlaşmış mıdır? Ne yazık ki bu üç sorunun ortak kabulleri içeren cevabı henüz […]

Çocukların Medyadaki “Sorunlu” Temsili

Yrd. Doç. Dr. Metin Ersoy

2019, Türkçe

2019

Türkçe

Çocuklar birçok toplumda olduğu gibi medyada da görmezden geliniyor. Buna ilaveten toplumlarda çocuklarla ilgili birçok sorun olmasına rağmen, medya bu sorunlara proaktif bir biçimde yaklaş(a)mıyor. Konu çocuk olunca, medyanın toplum içinde birçok grubu dışladığı gibi çocukları da dışladığı tespiti ile başlamak gerekiyor. Ne yazık ki ülkemizde ve daha birçok ülkede çocuklarımız sadece özel günlerde haberlere […]

Medyada Çocukların Temsili

Öğr. Gör. Mehmet Akif Barış

2016, Türkçe

2016

Türkçe

Medyada çocukların nasıl temsil edildiklerinde baktığımızda çoğunlukla medya gündeminde yetişkinlerle eşit oranda yer almadıklarını; haber öykülerine konu olduklarında ise şiddet veya kazaya maruz kalmış pasif ve sessiz “kurbanlar” veya bizzat şiddet ve potansiyel tehlikenin kaynağı veya öznesi olarak işaret edildikleri görülmektedir. Çocuklar popüler yayıncılık politikası nedeniyle birer reyting veya rutin haber malzemesi olarak algılanmakta ve […]

Yazılı Basında Çocuk Haberlerinin Sunumu

Arş. Gör. Aslı İzoğlu Tok, Çocuk Gelişimi Uzmanı Nimet Güneş, Arş. Gör. İbrahim Güngör, Dr. Öğr. Üyesi Çiğdem Aytekin

2019, Türkçe

2019

Türkçe

Çocuğa ilişkin haberlerin haber değerinin yüksek olması çocuğun medya tarafından istismar edilip edilmediği sorunsalını da gündeme getirmektedir. Bu kapsamda bu çalışmada çocukların yazılı medyada ele alınış biçimlerinin ve bu çocuklarla ilgili yazılı medyanın habercilik anlayışının incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırma içerik analizi türlerinden olan doküman analizi yöntemiyle yapılmıştır. Satış tirajı ölçüt alınarak topluma en çok etki ettiği […]

Çocuğun Adı Yok: Televizyon Haberlerinde Çocuğun Sunumu ve Çocuk Hakları Bağlamında Değerlendirilmesi

Şule Yüksel Özmen

2012, Türkçe

2012

Türkçe

Medya genel anlamda bilgilendirme, eğlendirme, kamuoyu oluşturma işlevleriyle anılmaktadır. Söz konusu çocuklar olduğunda; medyanın çocuklar üzerinde önemli bir etkisinin olduğu görülmektedir. Bu bakımdan medya büyük bir sorumluluk taşımaktadır. Bu çalışmada, medyanın bu sorumluluğu çocuklara ilişkin haberlerde nasıl ele aldığı incelenmiştir. Çalışmada Türkiye‟de karasal yayın yapan ve en çok izlenen ana haber bültenlerine sahip TRT 1, […]

Eleştirel Medya Okuryazarlığı Kapsamında Çocuk Odaklı Haber ve Programlar Üzerine Bir Değerlendirme

Hicabi Arslan

2014, Türkçe

2014

Türkçe

Medya okuryazarlığının erken yaşlardan itibaren başlayarak hayat boyu geliştirilecek bir beceri olması, verilecek eğitimin de okul öncesinden başlayarak yetişkin eğitime uzanan bir sürece yayılmasını gerekli kılmaktadır. Bu nedenle eğitim kurumlarında, çocuklara, toplumla uyum içinde yaşaması ve toplumun ona sağladığı fırsatlardan yararlanabilmesi için gerekli temel davranışların kazandırılması hedeflenmektedir. Uluslararası Gazeteciler Federasyonu’nun (FIJ) 2003 yılında yayınladığı “Medyada […]

Yerel Basında Çocuk Odaklı Habercilik: Akdeniz Gerçek ve Antalya Gündem Gazeteleri Üzerine Bir Araştırma

Hande Ökeli Ulusoy

2019, Türkçe

2019

Türkçe

Geçmişten günümüze çocuğa ve çocukluk haklarına yönelik yaklaşımlar farklılıklar göstermiştir. Tarih boyunca çocuk, kimi zaman bir ilk günah ürünü, kimi zaman yetişkinler dünyasının bir parçası, kimi zaman ise masumiyetin simgesi olarak karşımıza çıkmıştır. Bugün, her ne kadar çocuk ve çocuk hakları yasalar önünde korunuyor olsa da medyada yetişkinler dünyasının hâkimiyetini sürdürdüğünü söylemek mümkündür. Çocuğu ve […]

Sosyal Medyada Çocuk Hakları İhlalleri

Hüseyin Serin

2019, Türkçe

2019

Türkçe

Bilgi iletişim teknolojilerinin etkileri her geçen gün artmaktadır. Bilgi iletişim teknolojilerinde yaşanan değişim ve gelişmeler kişiler arası iletişimi, etkileşimi, sosyal ve kültürel yaşamı yeniden yapılandırmaktadır. Bu gelişim ile beraber ortaya çıkan sosyal ağlar, insanların birbiriyle olan iletişiminde kolaylıklar sağlarken, bazı problemlerin ve etik ihlallerinin de ortaya çıkmasına neden olmaktadır. Dijital araçların kullanımının yaygınlaşmasıyla beraber kişilere ait bilgilere erişim daha da kolaylaşmış, kişilerin özel verilerinin hukuka aykırı biçimde kötü […]

Çocukluğun İcadı ya da Çocuk Kime Denir?

Sevda Alankuş

5 Şubat 2019, Türkçe

5 Şubat 2019

Türkçe

Aşağıdaki makale bianet’in Hak Haberciliği Dizisi’nden yayınlanan “Çocuk Odaklı Habercilik” adlı kitapta yayınlandı. Prof Dr. Sevda Alankuş kitabın Özsöz bölümünde “Neden çocuk odaklı bir haberciliğe ihtiyaç duyulduğunu” açıklıyor. Bu soruya yanıt ararken “çocukluk kavramının nasıl kurgulandığı, kimlerin çocuk olduğu, çocuğun nasıl ve neden kamusal alandan koparıldığı ve vatandaşlık hakları” gibi temel meseleleri  de ele alıyor. […]

Basının Şiddeti: Siyasal Gösterilerde “Polise Taş Atan Çocuklar” Örneği

Tezcan Durna, Çağla Kubilay

2010, Türkçe

2010

Türkçe

“Bu çalışmada, 15 Şubat 2006 tarihinde Cizre’de Abdullah Öcalan’ın yakalanmasının yıldönümü nedeniyle yapılan eylemlerde, çocukların polise taş atması ile medyada yaygınlaşan “polise taş atan çocuklar” klişesi, üç tema ve altı örnek olay düzleminde çözümlenmiştir. Çözümleme için, “şiddet mağduru çocuk”, “eylemlerde şiddete bulaşmış çocuk”, “devletin önleyici tedbirlerinin muhatabı olarak çocuk” başlıklı temalar oluşturulmuştur. Oluşturulan temalar ve […]

Çocuk Cinsel İstismarının Medyada Değerlendirilme Biçimi: Habertürk Gazetesi

Ayşenur Güldeste

Şubat 2018, Türkçe

Şubat 2018

Türkçe

“Birçok toplumda ve kültürde her yaştan çocuk cinsel istismara maruz kalmaktadır. Ancak son yıllarda çocuk cinsel istismarında ciddi bir artış söz konusudur. Çocuk cinsel istismarı haberlerinin gazetelerde verilme biçimlerinin, haberlerde kullanılan fotoğraf ve başlıkların, mağdur çocuğun ve ailesinin bireysel özgürlüklerini kısıtlayıcı bir üsluba sahip olduğu gözlemlenmektedir. Bu çalışmanın amacı, çocuk cinsel istismarı konusunda medyanın toplum […]

Gençlik İntiharlarının Gazetelerde Yansıması

Figen Çok, Murat Boysan, Çağla Karademir

2003, Türkçe

2003

Türkçe

“Türkiye’de gençlik intiharları ve intihar girişimleri olgusu son zamanlarda ciddi bir sorun haline gelmektedir. Gençlik intiharı kitle iletişim araçları tarafından önemli ölçüde haber konusu yapılmaktadır. Bu çalışma gazete haberlerinde ve köşe yazılarında gençlik intiharları olgusunun nasıl ele alındığını ortaya koymak amacı ile yapılmıştır. 15 Ocak 2002 tarihinde intihar eden bir gencin ardından gazetelerde gençlik intiharı […]

Çocuk Hakları Bağlamında Suriyeli Mülteci Çocukların Haberlerde Temsili

Aslıhan Ardıç Çobaner

2015, Türkçe

2015

Türkçe

“Çocukların medyada temsili, içinde bulunulan kültürün çocuklara yönelik bakış açısını yansıttığı gibi toplumun çocuklara dair tutum ve davranışları ile çocuklar adına alınan kararları da etkilemektedir. Bu çalışmada, BM Çocuk Hakları Sözleşmesi bağlamında Türkiye’deki Suriyeli mülteci çocukların medyada nasıl temsil edildiği incelenmiştir. Bu amaçla Birgün, Hürriyet, Radikal ve Yeni Şafak gazetelerinin internet sitelerinde altı aylık sürede […]

Çocukların Medyadan ve Medyada Korunması: Çocuklara Yönelik Etik Davranış Kurallarının İncelenmesi

Prof. Dr. Ruhdan Uzun

2014, Türkçe

2014

Türkçe

“İletişim araçlarının etkileri söz konusu olduğunda en çok tartışılan konulardan biri medya içeriğinin çocuklar üzerindeki etkileridir. Çocuğun gerek bedensel gerekse zihinsel bakımdan tam erginliğe ulaşmamış olması nedeniyle etkiye daha açık olduğu ve gelişimine zarar verebilecek etkilerden özel koruma gereksinimi bulunduğu kabul edilmektedir. Çocukların korunması medya bağlamında, çocukların gelişimlerine zarar verebilecek içeriklere maruz kalmaktan korunmaları ve […]

Yeni Medyada Çocuk Haberciliği: Milliyet Çocuk, Hürriyet Çocuk ve Cicicee Çocuk Deyince Sayfalarının İncelenmesi

Yrd. Doç. Dr. Çilem Tuğba Akdağ

2016, Türkçe

2016

Türkçe

“Çalışma kapsamında ‘Yeni medya çocukların düşüncelerini özgürce ifade edebilecekleri ve haber alabilecekleri alternatif bir mecra olabilir mi?’ sorusu üzerinde durulmuştur. Yapılan araştırma sonucunda yeni medyada ana-akım medya kuruluşlarından Hürriyet ve Milliyet gazetelerinin internet sayfaları dışında ‘çocuk’ başlığı taşıyan haber kategorisi bulunan başka bir ulusal/yaygın basın kuruluşuna rastlanmamıştır. Bu bakımdan ‘Hürriyetaile.com/cocuk’, ‘Milliyet.com.tr/ PembeNar /aile/cocuk’ sayfaları inceleme […]

Yazılı Basında Çocuk İstismarı Haberlerinin İncelenmesi

Ayşegül Doğrucan, Zahide Yıldırım

2011, Türkçe

2011

Türkçe

“Çalışmamızda 2010 yılında Temmuz 2010 ve Aralık 2010 tarihleri arasında yayınlanmış altı gazetenin haberleri incelenerek, bu gazetelerdeki çocuk haberleri belirlenmiş, bu haberlerden çocuk istismarı haberleri seçilerek incelenmiştir. Çalışmamızda, söz konusu haberlerin, çocuk haklarına ve medya etiğine uygunluk derecelerinin saptanması ve bu saptama üzerinden ‘çocuk istismarı’ ile ilgili haberlerde belirlenen ilkelerin yeterli olup olmadığının değerlendirilmesi hedeflenmiştir. […]

Çocukların Medyada Temsili: İyi, Kötü ve Mağdur Çocuk

Selahattin Güven

2014, Türkçe

2014

Türkçe

“‘Çocukların Medyada Temsili: İyi, Kötü ve Mağdur Çocuk’ isimli çalışmada Kurtlar Vadisi Pusu, Muhteşem Yüzyıl, Arka Sokaklar, Öyle Bir Geçer Zaman Ki ve Pis Yedili isimli beş yerli dizi ve filmdeki çocuk temsilleri incelenmiştir. ‘Söylem Analizi’ yöntemi kullanılarak yapılan çalışmada, bu beş dizi filmde yer alan çocuk temsilleri analiz edilmiştir. Dizi filmlerde izleyiciye aktarılan mesajlar, […]

Avustralya ve İngiltere’de Çocuk İstismarı Skandallarının Resmedilmesi: Pratikte, Politikada ve Sistemdeki Etkileri

Bob Lonne, Nigel Parton

2018, İngilizce

2018

İngilizce

Bu makale, medyanın çocuğa karşı kötü muamele ve çocuğun korunmasına yönelik problemlerin kamu ve politik gündemde yer alması için önemli bir rol oynadığını göstermek amacıyla kaleme alındı. Araştırmanın ilk bölümünde çocuk istismarı haberlerinin Avustralya’da nasıl yer aldığına yer veriliyor. İkinci bölümündeyse İngiltere’deki örnekler üzerinden gidiliyor. İki ülkenin verilerinin karşılaştırıldığı çalışmada her ne kadar benzer kültürel […]

İnternet Medyasında Suça Karıştığı İddia Edilen Çocuk Haberlerinin Etiketleme Sürecine Etkisi

Hakan Bolat

Temmuz 2013, Türkçe

Temmuz 2013

Türkçe

“Suça sürüklenmiş bir çocuğu suçlu kariyerine iten başlıca etken etiketlemedir. Etiketleme süreci toplumun çocuğun sapma davranışını fark etmesiyle başlar. Dolayısıyla toplumun çocuğun sapmasını fark etmesini sağlamak bu sürecin en can alıcı aşamasıdır. Günümüzde bu işi toplumda en etkin bir şekilde yerine getiren ise İnternet haber gazeteleridir. Çocukların suça sürüklendiği ve toplumun İnternet haber gazetelerinde yayınlanan […]

Suça İtilmiş Çocukların Yazılı Basında Temsili

Hülya Örki

Nisan 2018, Türkçe

Nisan 2018

Türkçe

“Etiketleme teorisine göre; bireylerin suç işlemesi üzerinde, etiketlenmiş olmalarının büyük etkisi bulunmaktadır. Bu süreç, etiketlenme, dışlanma ve bireyin eleştirilen niteliklerinin pekiştirilmesi şeklinde çalışmaktadır. Etiketleme sürecinin işlemesinde kitle araçlarının da büyük katkısı vardır. Suça karıştığı iddia edilen birey henüz şüpheli durumundayken etiketlenmekte ve ceza adalet sisteminin soruşturma ve kovuşturma aşamalarından etiketlenmiş olarak geçmektedir. Bu çalışma amacı […]

Çocuk İstismarını Ele Almak: Gazete ve Televizyon Haberlerine Dair İçerik Analizi 2002-2012

Jane Long Weatherred

Aralık 2016, İngilizce

Aralık 2016

İngilizce

“Medyadaki haberlerin çocuk istismarı konusunu ele alışı kamu algısını da etkilediği söylenebilir. Amerika Birleşik Devletleri’ndeki sekiz ulusal gazetenin 2002 yılından 2012 yılına kadar olan dönemde çocuk istismarı ile ilgili yayınladığı haberlerin incelendiği bu araştırmada iki olay ön plana çıkıyor: Katolik Kilisesi ve Pennsylvania Devlet Üniversitesi’ndeki çocuk istismarı skandalları. Lexis/Nexis Akademik veritabanından elde edilen 503 makalenin […]

Çocuk Odak‘Sız’ Habercilik: İnternet Gazetelerinde Çocuk İçerikli Haberlerin Sunumu Ve Etik İhlaller

Feyyaz Fırat

Eylül 2016, Türkçe

Eylül 2016

Türkçe

“İnternetin haber üretimini ve sunumunu kolaylaştırıcı olanakları İnternet gazetelerinde basılı gazetelere kıyasla çok daha fazla haber yer almasını sağlamaktadır. Fakat gerek habercilerin daha fazla ve ‘anlık’ haber sunma kaygısı gerekse yeterli mesleki bilgiye sahip olmamaları, haberin niteliksel/etik unsurlarının ihmal edilmesine sebep olabilmektedir. Bu hatalar, söz konusu çocuk içerikli haberler olduğunda çok daha bariz bir hal […]

Çocuk Hakları ve Medya: Nijerya’dan Deneyimler

Rasaq Kayode Awosola, Osakue Stevenson Omoera

2008, İngilizce

2008

İngilizce

Özet “Nijerya’daki Oredo Yerel Yönetimini örnek vaka olarak inceleyen bu çalışma, medyanın ve özellikle de televizyon mecrasının çocuk hakları ve çocuk yaşamı konularında halkı bilinçlendirme yönündeki önemini incelemektedir. Çalışmanın amacına yönelik olarak yerel yönetim dört farklı bölgeye ayrılmış ve bu bölgelerden 200 katılımcı tesadüfi bir şekilde seçilmiştir. Katılımcılara anketler dağıtıldı ve bu anketler basit frekans […]

Çocuğa Şiddetin Basında Sunumu

Rabia Çalhan

Temmuz 2008, Türkçe

Temmuz 2008

Türkçe

‘Çocuğa şiddet’in ele alındığı bu çalışma; basına yansıyan çocuk ve şiddet içerikli olayları gazete arşivlerinde yer alan haberler aracılığıyla incelemeyi ve birtakım sonuçlara varmayı amaçlamaktadır. Çalışmada; meydana gelen şiddet olaylarının gazetelere ne sıklıkla ve nasıl yansıdığı, bu olaylarda kimlerin şiddet uyguladığı, kimlerin şiddete maruz kaldığı, şiddetin türü, nedenlerinin ve sonuçlarının neler olduğu, olayların gerçekleştiği yerleşim […]

Çocuk İstismarı Haberlerinin Yazılı Basında Sunumu

Esin Ece Özdemir

2012, Türkçe

2012

Türkçe

“Bu çalışmada ‘Çocuk İstismarı Haberlerinin’ yazılı basında sunumu incelenmiştir. Böylelikle çocuk istismarı ile ilgili yazılı basında çıkan haberler incelenerek, basının bu konuya yaklaşımı tespit edilmiştir. Araştırma kapsamında, çocuk istismarı haberlerinin yazılı basında nasıl sunulduğunu belirlemek amacıyla Cumhuriyet, Hürriyet, Milliyet, Posta, Sabah, Yeni Şafak ve Zaman gazetelerinin 1 Ocak- 31 Aralık 2010 tarihleri arasındaki nüshaları ele […]